Bugun, 13-mart kuni Toshkent fotosuratlar uyida O‘zbekiston Badiiy ijodkorlar uyushmasi a’zosi, mo‘yqalam ustasi Ilsuyar Toshpo‘latovaning «Rangtasvir – mening sevgim» nomli shaxsiy ko‘rgazmasining ochilishi bo‘lib o‘tdi.

Ko‘rgazmada rassomning 60 ga yaqin asarlari namoyish etildi. 

Ilsuyar Toshpo‘latova 1937-yilda Toshkent shahrida tug‘ilgan. 1957-yilda maktabni tamomlagach, Toshkent Arxitektura instituti, keyinchalik P.P. Benkov nomidagi Respublika rassomlik bilim yurtida ta’lim oladi. 1961-yilda A.N. Ostrovskiy nomidagi Toshkent teatr va rassomlik institutining rangtasvir bo‘limiga o‘qishga kiradi. Bu yerda uning ustozlari O‘zbekistonning taniqli rassomlari — Nikolay Pak, Mannon Saidov, Chingiz Ahmarov bo‘lgan.

1966-yilda rassom Moskva To‘qimachilik institutining mato bezagi bo‘limiga o‘qishga kirdi. Aynan shu yerda u keyinchalik uning ijodida muhim o‘rin egallagan batik texnikasi bilan tanishadi.

1960-yillarning oxiridan boshlab Ilsuyar Toshpo‘latova faol ijodiy va pedagogik faoliyat bilan shug‘ullana boshlaydi. U Respublika musiqa va rassomlik maktab-internatida chizmatasvir, rangtasvir va kompozitsiya fanlaridan dars bergan. 1970-yilda O‘zbekiston Badiiy ijodkorlar uyushmasiga a’zo bo‘ladi.

Rassomning asarlari muntazam ravishda O‘zbekiston Badiiy ijodkorlar uyushmasining Markaziy ko‘rgazmalar zali, P.P. Benkov nomidagi Respublika rassomlik bilim yurti, Arxitektorlar uyida o‘tkazilgan rangtasvir va batik ko‘rgazmalarida namoyish etilgan. Uning asarlari **O‘zbekiston Tasviriy san’at galereyasi (NBU)**da, shuningdek Buyuk Britaniya va Fransiya galereyalari to‘plamlarida saqlanadi.

Ilsuyar Toshpo‘latova ijodi akademik maktab an’analari va rassomning o‘ziga xos badiiy uslubini uyg‘unlashtirib, kuzatuvchanlik, rangni nozik his etish hamda kundalik hayot poetikasiga e’tibor bilan ajralib turadi. Puxta o‘ylangan kompozitsiya va obrazning yaxlitligi tufayli hatto kichik hajmdagi asarlar ham mahobatli badiiy ifoda sifatida qabul qilinadi. Rassom uslubiy jihatdan erkin ishlaydi: yumshoq, deyarli impressionistik rangtasvirdan tortib, ranglarga boy dekorativ kompozitsiyalargacha yaratadi. Uning badiiy olamining asosida hayotbaxsh ruh, inson va atrof-muhitga nisbatan mehr va e’tibor mujassamdir.

Rassomni sodda, ammo ifodali mavzular — natyurmortlar, manzaralar va janr sahnalari o‘ziga tortadi. Natyurmortlarda mevalar, idish-tovoqlar, gullar kabi oddiy buyumlar alohida kayfiyat taratib, osoyishtalik va mulohazakorlik muhitini yaratadi.

Janr sahnalarida hayot lavhalari — non yopayotgan ayollar, choyxonalar, uy mehnati jarayonlari tasvirlangan. Bu asarlar davr ruhini va ijtimoiy muhitni aks ettirib, rassomning inson mehnatiga va hayotning oddiy, ammo muhim tomonlariga bo‘lgan hurmatini namoyon etadi.

Alohida iliqlik rassomning yaqinlari va qarindoshlariga bag‘ishlangan portretlarda seziladi. Ularda tasvirlangan insonning xarakteri, ruhiy holati va ichki dunyosini yetkazishga intilish namoyon bo‘ladi. Shular qatorida «Avtoportret» ayniqsa ta’sirchan jaranglaydi va ushbu obrazlarga o‘ziga xos qarama-qarshi ohang sifatida qabul qilinadi. Unda tomoshabin qarshisida ijodiy quvvat bilan ruhlangan kuchli shaxs obrazi namoyon bo‘ladi. Asarlar orasida «Onalik» (1964–1981) kartinasi ham alohida ajralib turadi. Bu rassomning eng ta’sirchan asarlaridan biri bo‘lib, unda g‘amxo‘rlik, mehr va chuqur insoniy bog‘liqlik mavzulari aks etgan.

Rassom ijodida tog‘li hududlarga safarlar chog‘ida tabiat bag‘rida yaratilgan manzaralar ham muhim o‘rin egallaydi. Tabiiy manzaralar bilan bir qatorda rassom shahar hayotini: ko‘chalar, hovlilar, bozorlar, me’moriy majmualarni ham tasvirlaydi. Bu asarlar makon tuyg‘usi, shahar muhitining vazni va atrof-olamning jonli nafasini ifodalaydi.

Ko‘rgazma tomoshabinlarga Ilsuyar Toshpo‘latovaning badiiy olamini yaqqol ko‘rsatadi. Ushbu ekspozitsiya orqali tomoshabinlar uning ijodiy merosini yangi qirralardan anglab, Toshkent tasviriy san’ati tarixida o‘ziga xos o‘rin tutgan ijodkor dunyosiga kirib borish imkoniyatiga ega bo‘ladi.